Saturday, November 28, 2009

పిల్లల్ని నిద్రపుచ్చడం

చంటి పిల్లలు సాధారణంగా రోజుకి ఇరవై గంటలు పడుకుంటారు (అది average అనుకోండి - కొందరు తక్కువ పడుకుంటారు. వాళ్ళ శరీరధర్మాన్ని బట్టి ఇది మారుతుంది). అందుకని వాళ్ళని పడుకోబెట్టడం అనేది సాధారణంగా మనం ప్రత్యేకించి చెయ్యాల్సిన పనిగా ఉండదు. నిద్రపోకుండా ఉంటే (ఒకటి-రెండు నెలలు ఉన్న పిల్లలు) కాళ్ళూ చేతులూ కదుపుతూ ఆడుకోవడమో, కబుర్లు చెబుతూ ఉండడం (ఉక్కు, ఉంగా లాంటివి), వస్తువులని చూస్తుండడం, మనుషులని ఫాలో అవుతూ ఉండడం చేస్తూ కాలక్షేపం చేస్తారు. ఐతే, కొన్నిసార్లు వాళ్లకి నిద్ర వచ్చినా తిక్క పెట్టి ఏడుస్తూ ఉంటారు. వాళ్ళు పడుకున్నంత సేపు ఎక్కడ ఉన్నారు అనేది తెలియదు కాని, ఏడిస్తే మాత్రం టాపు లేపెయ్యడం ఖాయం. వాళ్ళ ఏడుపులో "treble" పాలు ఎక్కువ ఉండడం వల్ల అది వినేవాళ్ళకి ఒక లెవెల్లో ఇరిటేషన్ కలిగిస్తుంది (మరి "bass" లో ఏడిస్తే ఎవరికీ వినిపించదని దేముడు ఆ సెట్టింగ్ ఇచ్చాడు అని మనం అర్ధం చేసుకోవాలి). ఇలా తిక్క ఏడుపు తీర్చడానికి మామూలు లాలిపాటలు, ఉయ్యాలల కంటే దగ్గరకి తీసుకొని పట్టుకోవడం ఉత్తమమని మా అనుభవం. మాకు పని చేసిన రెండు మూడు కిటుకులు: ఎత్తుకున్నప్పుడు మన మోచేతి ఒంపులో వాళ్ళ మెడ పైభాగం, తల ఉంచి (దాని వాళ్ళ మెడకి కూడా సపోర్ట్ ఉంటుంది) ఛాతీకి దగ్గరగా తీసుకొని (మన ఊపిరి తగిలేలా), రెండో చేతిని నడుము కింద పోనిచ్చి ఉంచి దగ్గరకి అదుముకుంటే వాళ్ళకి బోలెడంత secure ఫీలింగ్ వస్తుంది. దానితో బాటు చిన్నగా bass వాయిస్ లో రిథమిక్ గా ఏదో ఒకటి అంటూ ఉంటే ఆ రిథం కి నెమ్మదిగా దారిలో పడతారు. దాంతో బాటు, కూచొని ఎత్తుకునే కంటే, ఇలా పట్టుకొని నడుస్తూ ఉంటే, ఆ "gliding motion" కి చాలా చురుగ్గా నిద్ర పట్టేస్తుంది (ఇది "అమ్మ చేతుల ఉయ్యాల" అన్నమాట - actually, నాన్న కూడా చెయ్యచ్చు ఈ పని). వాళ్ళని అదిమి పట్టుకోమన్నానని మరీ నొక్కేస్తే ఫ్రీగా లేక ఏడుపు నెక్స్ట్ లెవెల్ కి వెడుతుంది. కొంచెం flexible గా పట్టుకుంటే కదలడానికి కొంచెం అనుకూలంగా ఉంటుంది. కొన్ని సార్లు ఎత్తుకున్నప్పుడు వాళ్ల తల మీద వ్రేళ్ళతో సన్నగా రాస్తూ ఉంటే అది కూడా వాళ్ళని శాంతపరుస్తుంది. ఇంకా, చాలా సార్లు ఏడుపు కి ముఖ్య కారణం ఆకలి వెయ్యడమో, wet /dirty diaper ఓ, విరేచనం అవకపోవడం వల్ల వచ్చిన కడుపు నొప్పో (ఇది కొంచెం అరుదు - అందులోనూ, తల్లి పాలు తాగే పిల్లల్లో - వాళ్ళు ఒక్క రోజు "ఇంకా కాలేదేమిటి" అనుకొనేసరికి వెంటనే కడుపు ఖాళీ చేసేసుకుంటారు) - కొన్ని సార్లు వాళ్ళు వేసుకున్న దుస్తుల్లో ఉండే "టాగ్" ఓ కారణం అవుతుంది (అనుకోము కాని, మనకే చిరాకు పుట్టించేస్తుంది - వాళ్ళైతే ఇంక డైరెక్ట్ గా ఏడుపే). ఒక్కో సారి పాలు తాగేక, తేనుపు వెంటనే రాకపోతే అది వచ్చే వరకూ ఏమి చేసినా ఏడుపు ఆపరు. అటువంటప్పుడు ఇందాక చెప్పినట్టు అడ్డంగా కాకుండా, మెడ మీద చెయ్యి వేసి నిలువుగా పట్టుకొని భుజం మీద వేసుకొని, నడుము కింది భాగంలో చిన్నగా తడుతూ ఉంటే కాసేపట్లో తేనుపు వచ్చేసి సుఖంగా పడుకుంటారు (మా అమ్మగారు చెప్పడం, ఇదివరలో పిల్లల్ని మూడు నెలలైనా వచ్చేవరకూ భుజంమీద వేసుకునేవారు కాదుట. కాని, మా చిన్నోడు అప్పుడప్పుడు భుజంమీద వేసుకుంటే తప్ప మానడు - ఒక్క సారి భుజంమీద పెట్టుకుంటే ఇంక అక్కడ నుంచి ఏడుపు మానేసి, పిట్ట గోడ అవతలి నుంచి చూస్తున్నట్టు వింతగా గమనించేస్తూ ఉంటాడు :). ఇంకా, తేనుపు తెప్పించడం కోసం భుజాల మధ్యలో తట్టడం మంచిది కాదు అని ఈ మధ్యే చదివాను. logically కూడా, బొజ్జ ఉండేది మొండెం కింది భాగంలో కాబట్టి గాలి ఇరుక్కునేది అక్కడే - అందుకని అక్కడ తడితే తొందరగా తేనుపు వస్తుంది).

పిల్లల్ని నిద్ర పుచ్చడానికి చెయ్యకూడనిది: కొందరు ఏ సోఫాలోనో కూర్చొని పిల్లల్ని వొళ్ళోపెట్టుకొని, వాళ్ళ మెడ/తల తమ మోకాలి మీద ఆన్చి, ఆ కాలి వేళ్ళు నేలమీద ఉంచి, మడమని నేలమీద కొడుతూఉంటారు (అర్ధం అవకపోతే పిక్చర్ చేసుకొంటూ మళ్ళీ చదవండి). అలా అరికాలు కొడుతున్న ప్రతీసారీ ఆ పిల్లల తల గమనిస్తే అది అదిరి అదిరి పడుతూ ఉంటుంది. ఈ చర్యతో పిల్లలు ఏడుపు మానొచ్చేమోకాని, అది మాత్రం చాలా తప్పు. ఇది చాలా సార్లు చంటి పిల్లలతోనే జరుగుతుంటుంది. పిల్లలు పుట్టిన తరువాత కనీసం ఒక ఏడాది వరకు వాళ్ళ తలలో బ్రెయిన్ పూర్తిగా సెటిల్ అవదు. ఊహించుకోవడానికి ఈజీగా ఉంటుంది అని చెబుతున్నా: ఎండు వేరుసెనక్కాయలో గుండు ఎలాగో, పండు వెలక్కాయలో గుంజు పార్ట్ ఎలాగో అలా అన్నమాట (అవి రెండూ చేతితో పట్టుకొని ఆడిస్తే లోపల గుండు కదలడం వినిపిస్తుంది కదా.. అంటే, లోపల ఉన్న వస్తువు దాని షెల్ల్ కి పూర్తిగా తాటించి లేదు అని అర్ధం). అది పిల్లల మెదడు ఐతే, ఇటువంటి motion వల్ల పుర్రె గోడలకి తగిలి rupture అయ్యే ప్రమాదం చాలా ఉంది. పడుకోబెట్టడం ఇంట్రెస్ట్ లేకపోతె ఇంకొకళ్ళకి ఇచ్చి పడుకోబెట్టమనడం ఉత్తమం. లేదా, వాళ్ళని చేతిలో తీసుకొని నెమ్మదిగా మనం ఊగుతూ వాళ్ళకి ఆ స్వింగింగ్ motion ని పాస్ చెయ్యడం బెస్ట్ పద్ధతి. అలాగే, పిల్లలకి రాత్రి, పగలు తెలియదు. వాళ్ళకి వచ్చిన ఒకే భాష ఏడుపు. పగలు పరవాలేదు కాని, రాత్రి నిద్ర లేచి ఏడుస్తుంటే మనకి నిద్ర మెలకువ వచ్చి కొంచెం iritate అవడం సహజం. ఐతే, దానిని వాళ్ళ మీద చూపించి, ముఖ్యంగా మనం ఏమి చేసినా వాళ్ళు ఏడుపు మానకపోతే వాళ్ళని కొంతమంది "shake" (రెండు చేతులతో పట్టుకొని గట్టిగా ఊపెయ్యడం) చెయ్యడం ద్వారా ఏడుపు మానిపించడానికి ప్రయత్నిస్తారు. పైన చెప్పిన కారణం వల్ల ఇలా చేసినపుడు వాళ్ళ మెదడు శాశ్వతంగా damage అయ్యే అవకాశం ఉంది. ఏడుస్తున్న పిల్లాడిని అక్కడ వదిలేసి వెళ్ళిపోయినా తప్పు లేదు కాని, గట్టి గా ఊపెయ్యడం ద్వారా వాళ్ళని ఏడుపు మానిపించడం క్షమించరాని నేరం. వందకి తొంభై తొమ్మిది సార్లు రాత్రి నిద్ర లేచిన పిల్లలు పాలు పడితే చప్పుడు చెయ్యకుండా పడుకుంటారు. అలాగే కొంతమందికి ఒక అంగ్లె లో పట్టుకుంటేనే ఇష్టం. మా పెద్దవాడు కొంచెం మెడ నిలబెట్టడం మొదలు పెట్టాక, చేతుల్లో కూర్చోబెట్టుకొని, దేముడిని ఊరేగించినట్టు తిప్పుతూ ఉంటే ఏడుపు మానేసి చక్కగా చూసుకుంటూ కూర్చునేవాడు. అది మళ్ళీ చిన్నాడికి పనిచెయ్యలేదు. చెప్పోచ్చేదేమింటంటే అది ఒక్కొకరికీ ఒక్కో విధం గా సెట్ అవుతుంది. అది తెలిసే వరకు (తొందరలోనే తెలుస్తుంది గాని) కొంచెం ఇబ్బందే, ఒక సారి తెలిస్తే ఇక వాళ్ళని ఎత్తుకునే వాళ్ళు అందరూ ఆ ట్రిక్కు
వాడొచ్చు.

Tuesday, October 20, 2009

"అగులు" చెయ్యడం

మనలో చాలా మందికి చిన్నప్పటి ఫోటోలలో ఒకటి కామన్ గా ఉంటుంది. అది - అబ్బాయైనా, అమ్మాయైనా, పాలుగారే పసిమోము మీద కనుబొమ్మల మధ్యలో పెట్టే నల్లటి అగులుచుక్క. దానిని మరి అందరూ అగులు అంటారో లేదో తెలియదు కాని, తూ గో లో మాత్రం అంటారని తెలుసు. పేరు ఏదైనా, అందాలొలికే ముద్దుల పాప మీద నుంచి దృష్టి మరల్చడానికి కొందరు, అలంకారం కింద కొందరూ, రెంటికిందా మరి కొందరు పిల్లలకి చుక్కపెడతారు. ఇప్పుడు కొంతమంది దానిమీద (చర్మానికి పడదు అనే) సందేహంతోనో, అగులు దొరక్కో, అది చెయ్యడం తెలియకో బొట్టుబిళ్ళలు, తిలకం వంటివి పెడుతున్నారు. సహజసిద్ధంగా తయారుచేసే అగులు చేసే హాని ఏమీ లేకపోగా, ఈ కెమికల్స్ తో చేసిన జిగుర్లు, తిలకాలు చర్మానికి చేటుచేస్తాయి. అందుకని అగులు చెయ్యడం ఎలాగో తెలుసుకుందాము.


కావలసిన వస్తువులు: సగ్గుబియ్యం, మూకుడు (స్టైల్ గా "బాండీ"), అగ్గిపెట్టె, నీళ్ళు, టీ వడకొట్టుకునే చిక్కం (మెత్తటి (ఫైన్) జల్లెడ కూడా వాడవచ్చు).

ముందుగా కొంచెం సగ్గుబియ్యం తీసుకొని, దానిని మూకుట్లో వేసి, చిన్న సెగమీద కలుపుతూ వేయించాలి. అది నల్లగా అయే వరకూ వేయించి, మూకుడుకి అంటుకుపోతుంది అనిపించే ముందు పొయ్యిమీదనుంచి దించాలి. ఆ తరువాత దానిని ఒక అగ్గిపుల్లతో వెలిగించి మండనివ్వాలి. పూర్తిగా మండితే బూడిద అయిపోయి ఏమీ మిగలదు కాబట్టి, బొగ్గులా మారిన తరువాత మంటని ఆర్పెయ్యాలి. ఇప్పుడు దానిలో కొంచెం (తగినన్ని) నీళ్ళుపోసి, చేతితో నలపాలి. అలా వచ్చిన నల్లని ద్రావణాన్ని చిక్కం/జల్లెడ లోంచి పోసి, వడగట్టాలి. మూకుడు లో మిగిలిపోయిన బొగ్గు ముక్కలు, నీరు పారబోసి, మూకుడు తొలిచి రెడీ గా పెట్టుకోవాలి. వడగట్టినప్పుడు కిందకి చాలా మెత్తటి సగ్గుబియ్యంబొగ్గుపొడితో కలిసిన నీళ్ళు దిగుతాయి. అలా వచ్చిన నల్లటి నీళ్ళని, ఖాళీ చేసిన మూకుట్లోకి మార్చి, మళ్ళీ పొయ్యి మీద పెట్టాలి. కొంచెం ఉడుకు పట్టాక నీళ్ళు ఆవిరి అవుతూ ఉంటాయి. ఐతే, నీళ్ళు పూర్తిగా ఆవిరి అయిపోతే, ఈ మిశ్రమం మూకుడికి అంటుకొనిపోతుంది. అందువల్ల, కొంచెం నీళ్ళుగా (పల్చగా) ఉండగానే, దానిని తీసి వేరే పాత్ర/డబ్బాలోకి మార్చుకోవాలి. మరి దీనిలో నీళ్ళు మిగిలిపోయాయి కాబట్టి వాటిని కూడా ఆవిరి చేస్తే, అగులు అటూ ఇటూ ఒలికిపోకుండా దాచుకోవడానికి బాగుంటుంది. దానికోసం, ఆ ద్రావణాన్ని ఎండలోపెట్టి మరింత నీటిని ఆవిరి అయ్యేలా చెయ్యాలి. ఆ క్రమం లో అగులు గట్టి పడుతుంది కూడా. అలా తయారైన అగులుని ఎంతకాలం అయినా దాచుకోవచ్చు.

అది వాడుకోవాలి అనుకున్నప్పుడు ఆ అగులు ముద్ద మీద ఒకటి రెండు చుక్కలు నీరు పోసి చూపుడు వేలితో రాస్తే తిలకం లాగ వేలికి వస్తుంది. దానిని మీ బంగారు తల్లి బజ్జున్నప్పుడు మెల్లిగా, తెలియకుండా, నుదుటి మీద, బుగ్గ మీద అలంకరిస్తే చూడడానికి రెండు కళ్ళూ చాలవు. ఒకటి రెండు నిముషాల్లో ఆరిపోతుంది. స్నానం చేయించినప్పుడు కొంచెం తడి చెయ్యి చేసుకొని నుదుటి మీద వేలితో మెత్తగా అద్దితే అది కరిగిపోయి చక్కగా ఊడి వచ్చేస్తుంది.

Friday, October 16, 2009

మనకి నోబుళ్ళు రావా?

మొన్న నోబెల్ ప్రైజులు ఒకటొకటిగా అనౌన్స్ అవుతూ ఉంటే "నోబెల్ ప్రైజులు అన్నీ అమెరికా వాళ్ళకీ యూరోప్ వాళ్ళకే వస్తాయేమో" అని మా నాన్నగారు అనడం నన్ను ఆలోచింపజేసింది. అదే సమయంలో శ్రీ వేమూరి వెంకటేశ్వర రావు గారు వ్రాసిన "భవిష్యత్తులో భారత దేశానికి మరో స్వర్ణ యుగం ఉందా?" అనే వ్యాసం చదవడం కూడా జరిగింది. అందులో ప్రస్తుత స్థితి కి కారణాలని చాలా బాగా విశ్లేషించారు. వాతావరణం తేలిక చెయ్యడానికీ కాదు కాని, ఇక్కడ ఒక సరదా జోక్ గుర్తుకి వస్తుంది:
Sometimes I lie awake at night, and I ask, "Where have I gone wrong?"/ Then a voice says to me, "This is going to take more than one night." -Charles M. schulz
ఈ జోకులో లాగా, కర్ణుడి చావు లాగా, దీనికి కోటి కారణాలు.వేమూరి గారు చెప్పిన విధం గా మన విద్య ఉద్యోగాలు సంపాదించడానికి, ఉన్న దానిని వాడుకోవడానికి (లాంగ్వేజ్ ఉపయోగించి ప్రోగ్రాం రాసినట్టు (vs. లాంగ్వేజ్ నే కనిపెట్టకుండా)) పనికొస్తోంది తప్ప, కొత్తది కనిపెట్టే దిశగా ప్రోత్సాహం మన దగ్గర తక్కువ. సమాజం లో కూడా ఎవరైనా ఏ డాక్టరేట్ ఓ చేస్తాను అంటే, అలాంటి వ్యక్తిని ఏదో ఇతరగ్రహం నుంచి వచ్చిన వాడిని చూసినట్టు చూడడం కద్దు. పాశ్చాత్య దేశాల్లో ప్రభుత్వమే కాకుండా ప్రైవేటు కంపెనీ లు కూడా విశ్వవిద్యాలయాల్లో పరిశోధనలని బాగా ప్రోత్సహిస్తాయి (ప్రొఫెసర్ ల కి గ్రాంట్స్ అవీ బాగా ఇవ్వడం ద్వారా) అందుకని వాళ్ళు ఇతరత్రా ఏ ఇబ్బందులూ లేకుండా తలలు పరిశోధనల్లో దూర్చి నిశ్చింతగా పని చేసుకోగలుగుతారు. ఇప్పుడిప్పుడే కార్పొరేట్ కల్చర్ మన దగ్గర ప్రబలుతోంది కాబట్టి, ఇటుపై మన దగ్గర కూడా ఈ ధనప్రవాహం ఉంటుందని కోరుకోవడం లో అత్యాశ లేదు. కంపెనీ లు కూడా ఇంకోడి టెక్నాలజీ ని ఉపయోగించి పని చేసే కంటే, టెక్నాలజీ ని కనిపెట్టడం లో పెట్టిన ఖర్చు మీద లాభం దానిని అమ్మడం ద్వారా వస్తుంది అని గ్రహించాలి. IIT ల లాంటి విద్యా పీఠాలు కూడా ఎక్కువ redtapism లేకుండా కార్పొరేట్ లతో నేరుగా deal చెయ్యగలిగితే ఈ పని తొందరగా జరుగుతుంది. పరిశోధనలకి డబ్బు ఎక్కువ కేటాయిస్తే, అంతో ఇంతో తెలివైన బుర్రలు "అటు వెడితే డబ్బు కూడా లేదు" అనుకోకుండా అటు వెళ్లడానికి సిద్ధపడతారు.
పెద్దల ఆలోచనల్లో కూడా ఎంతో కొంత మార్పు రావాల్సి ఉంది. మార్కుల కోసం ఉన్నది బట్టీయం వెయ్యమని పిల్లల్ని పుష్ చెయ్యకుండా, ఎన్ని మార్కులు వచ్చాయన్నది కాకుండా, ఏమి నేర్చుకున్నాము అన్నది ముఖ్యం అని తెలియజెప్పాలి. నా స్వానుభవం ప్రకారం పిల్లలని ఒక సారి ఆ దారిలో పెడితే ఆ attitude జీవితాంతం వెంట ఉంటుంది. పిల్లలకి "వాట్" కంటే "వై" మీద ఎక్కువ concentrate చెయ్యాలని పెద్దలు బోధించిన నాడు మనకి కూడా పరిశోధకులు, శాస్త్రవేత్తలు ఒకటి రెండు తరాల్లో తప్పకుండా పెరుగుతారు.

Sunday, October 11, 2009

అదృష్టం (ఎవరికో కాని, ఇది మన దురదృష్టం)

కొన్ని వారాల నుంచి "మా" లో (ఆ ఛానల్ వాళ్ళు సినిమా ప్రకటనలు, కొత్త సినిమా వాళ్ళతో ఇంటర్వ్యూలు అవీ వెయ్యడానికి ఏదో ప్రొబ్లెంస్ వచ్చీ అనేకానేక వింత కార్యక్రమాలతో ప్రేక్షకుల మనసుల్ని దోచేసుకుందామని ప్రయత్నిస్తునడంతో) "అదృష్టం" అని ఒక ప్రోగ్రాం మొదలు అయింది. మా అదృష్టం అడుగంటి, అమెరికాలో ఉండిపోవడం, వచ్చే నాలుగు చానెళ్ళలో (ఆ మిగిలినవి జెమిని, తేజ మరియు "దృశ్య శ్రవణ యంత్రం - తొమ్మిది" (tv9) - వీటి సంగతి ఇంకెప్పుడైనా చెప్పుకుందాము) ఇదే కొంచెం బెటర్ అనిపించడంతో, అప్పుడప్పుడు ఈ షోకి దొరికిపోతున్నాము. ఇది అమెరికాలో NBC అనే ఛానల్లో చాలా పాపులర్ అయిన "Deal Or No Deal" అనే కార్యక్రమానికి చాలా పేద (పూర్) కాపీ. ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించడానికి "ఓంకార్" అనే కుర్రాడిని తీసుకొచ్చారు (ఈ టీవీ లో ఏదో ప్రోగ్రాంలో దుమ్ము దులిపిన కారణంగా అతడిని ఇందులో ఇరికించారు అని ఎక్కడో చదివా). ఉండడానికి ఆ కుర్రాడు బాగానే ఉన్నాడు, భావవ్యక్తీకరణ, భాష అన్నీ బాగానే ఉన్నాయి కాని - "ఇలాంటి షోలు నడపాలి అంటే నువ్వు పిచ్చ సీరియస్ గా ఉండాలిరా అబ్బాయి" అని ఎవరో తప్పుదారి పట్టించినట్టు ఉన్నారు. ఇన్ని వారాల్లో ఇప్పటివరకు ఒకసారే నవ్వాడు (అది కూడా నేను చూడలేదు - శాంతి చెప్పింది) - అప్పటికీ యండమూరి వచ్చిన షోలో అనుకుంటాను, యండమూరి మిత్రుడు ఒక ఆయన అడిగాడు కూడాను - "మీరు అలా సీరియస్ గా ఉండకపోతే వచ్చే నష్టం ఏమిటి" - అని. Deal or No Deal లో ఒక మిలియన్ డాలర్లు బహుమతి ఐతే ఇక్కడ ఐదు లక్షలు. ఎంత చెట్టుకి అంత గాలి కాబట్టి పరవాలేదు. కానీ మరీ నీరసంగా "ఇన్-ది-సెట్" ప్రేక్షకులు కూడా లేకుండా, గిఫ్టులు reveal చేసే డబ్బాలు కూడా మరీ అట్టవి పెట్టేసి కొంచెం పీనాసితనం చూపిస్తున్నారు.
అన్నీ ఒక ఎత్తు, ఓంకార్ ఈ షోలో ఆడుతున్న వారితో డీల్ చేస్తున్న విధానం ఒక ఎత్తు. ప్రతీ మనిషికీ ఒక "పర్సనల్ స్పేస్" ఉంటుంది అని ఎవరైనా ఇతనికి చెబితే బాగుణ్ను. కళ్ళల్లో కళ్ళు పెట్టేసి, ఊపిరి తగిలేంత మీదకి వచ్చి "నీ అదృష్టం నేను డిసైడ్ చేస్తా" అనుకుంటూ - ఇబ్బందిగా నవ్వుతుండే గెస్ట్ ల మీద సైకలాజికల్ (అని అనుకుంటూ) ప్రభావాన్ని చూపిస్తూ ఉంటాడు. మొన్న ఒక షోలో రశ్మి (అప్పుడు "యువ", ఇప్పుడు "లవ్") వచ్చినప్పుడు కొరకొరా చూస్తూ మాట్లాడుతుంటే ఆవిడకి ఏమనిపించిందో కానీ మాకు మాత్రం "అయ్యో" అనిపించింది.
మీరు ఇవన్నీ చూడాలి అంటే తొందరగా ఈవారమో వచ్చే వారమో ప్లాన్ చేసుకొని చూసేయ్యడం బెట్టరు. "కీడెంచి మేలు ఎంచాలి" అనే నానుడి ప్రకారం నాకు ఐతే కొన్నాళ్ల తరవాత ఈ షో ఉండదేమో అనిపిస్తోంది :).
To his defense - ఓంకార్ "ఛాలెంజ్" అని ఒక షో లో కూడా వస్తున్నాడు.. అది బాగానే ఉంది మళ్ళీ (at least అతని పార్ట్) - అందుకని అతనిని కాకుండా, ఈ "అదృష్టాన్ని" ఫైర్ చేస్తే "మా", "మేము" అందరం బయటపడతాము.
కింద వీడియోలో చూడండి (రశ్మి కాదు కాని, కథ మాత్రం అదే).
video

Tuesday, September 22, 2009

"చైత్రా"గమనం - "హర్షా"తిరేకం.


Monday, August 17, 2009

ఐడియా సూపర్ సింగర్ కాలక్షేపం

మామూలుగా మనం "కాలక్షేపం" అంటే, పాజిటివ్ అర్ధంలో వాడుతూఉంటాము. "పురాణ కాలక్షేపం" అనో, "బాగా కాలక్షేపం అయింది" అనో, "ఏదో అలా కాలక్షేపం అయిపోతోంది" అన్నట్టు.. ఐతే, ఈ కాలక్షేపం మాత్రం తప్పకుండ నేగటివ్ అర్ధంలోనే (అందులో నాకు ఏమాత్రం అస్పష్టత లేదు). ఇంచుమించు ఆరునెలల నుంచి సాగదీస్తున్నారు. మొదటినుంచీ, దీనికి ఏదో "రియల్" రియాల్టీ షో అన్నట్టు రంగు అద్దాలని ప్రయత్నాలు జరిగాయి. (గాయకులు ఇతర గాయకులని, జడ్జిలని ఛాలెంజ్ చెయ్యడం - అలాంటి "పెట్టుడు" నాటకీయతతో). కొంతవరకు పరవాలేదు. సుమ చాలా రోజులు తన క్రియేటివిటీ తో నెట్టుకొనివచ్చింది ఆంఖర్ గా.. అయితే ఇప్పుడు ఆవిడ అమ్ముల పొదిలో అన్ని అస్త్రాలూ వాడబడి, ఇంకా ఏమి మిగిలినట్టు కనిపించడంలేదు. (ఆవిడ తప్పులేదు.. వారానికి కనీసం నాలుగు గంటలు అదే ప్రజలతో, అదే ప్రోగ్రాం చేస్తూ ఉంటే ఎవరి సృజనాత్మకత ఐనా సరే హరించుకుపోతుంది). ప్రతీ పాట తరవాత, "అద్భుతం", "ఆహా", "ఓహో" అని నచ్చినా నచ్చకపోయినా పొగడడం, గాయకులని ఏదో విధం గా మెచ్చుకోడానికి ప్రయత్నించడం తప్పకుండా చెయ్యమని ఆవిడకి ఆదేశాలు ఉన్నాయి అనడంలో సందేహం లేదు :).

మొదట్లో ప్రిలిమినరీ రౌండ్స్ అన్నారు. తరవాత క్వార్టర్ ఫైనల్స్, సెమీ ఫైనల్స్ (మూడు టీంస్ తో అసలు ఇవి అన్నీ కూడా ఎలా సాధ్యమో ఆ దేముడికే "ఐడియా" ఉండి ఉండదు - సరి సంఖ్యలో టీం లు ఉన్నప్పుడే ఇవి వస్తాయి - లేకపోతె నాక్ అవుట్ మాత్రమే సాధ్యం), ఇప్పుడు ఫైనల్స్ ముందు పెద్ద సాగదీత. అప్పుడు కూడా, ఏ టీం ఎన్ని పాయింట్స్ సంపాదించిందో చెప్పడానికి "టోటల్ పాయింట్స్" ని సూచికగా వాడుకోవడం ప్రాధమిక లెక్కల జ్ఞానం ఉన్న ఎవరికీ ఐనా మింగుడు పడదు. ఉదాహరణకి: ఒక టీం నాలుగు పాటలు పాడి, ప్రతీ పాటకి పాతిక మార్కులు సంపాదించారు అనుకుందాం. వాళ్ళ మొత్తం వంద. ఇంకో టీం ఐదు పాటలు పాడి ప్రతీ పాటకి ఇరవై రెండు సంపాదించారు అనుకుందాము - వాళ్ళ మొత్తం నూట పది. అప్పుడు సూపర్ సింగెర్ లో announcement ఎలా ఉంటుంది అంటే, "టీం బీ నూట పది మార్కులతో ప్రధమ స్థానంలో ఉన్నారు - టీం ఏ వంద మార్కులతో ద్వితీయస్థానం" అని చెబుతారు. అక్కడ "average" మార్కులు ఎన్నో చెప్పడం అనేది వాళ్ళ స్థానాలకి సూచిక అని ఐదవ తరగతి చదువుకునే పిల్ల వాడు కూడా చెబుతాడు.

ఇక మొన్న మొన్నే ప్రతీ టీం నుండీ ఒక్కోకర్ని ఎలిమినేట్ చేసారు. ఐతే, చోట challengers నుంచి జయంత్ మాధుర్ ఎలిమినేట్ అవడంతో, అతడిని మళ్ళీ తీసుకొని రావడానికి (ratings కోసం కావచ్చు) మళ్ళీ రీ-ఎంట్రీ డ్రామా నడుస్తోంది ప్రస్తుతం. ఇది ఎప్పటికో అవుతుంది.. ఈ లోగా, Lux వాడు మధ్యలో దూరేడు. నిన్న ప్రోగ్రాం లో శ్రియని చూసి అదిరి పడ్డాము. అసలు శ్రియకి అంత ఉందా? ఆవిడకి ఒక ముక్క తెలుగు రాదు - వీళ్ళు పాడుతున్నది ఒక్కటి అర్ధం అవదు - చంద్రబోస్ గారి మాటలు ఐతే ఒక్క ముక్క కూడా అర్ధం అవదని ఘంటాపధంగా చెప్పగలను ("తెలుగు తన మాతృభాష కాదు" అని అభిమానులు అడ్డం పడచ్చు - కానీ, ఎప్పటినుంచో తెలుగులో నటిస్తూ, నేర్చుకోవడానికి కూడా ప్రయత్నించకుండా ఉండే వాళ్ళని ఏమనాలో తెలియదు - లేకపొతే, ఒకప్పటి హైదరాబాద్ ఆటో డ్రైవర్స్ లాగ, తెలుగు వచ్చినా మాట్లాడట్లేదు అంటే, అది ఇంకా పెద్ద పాపం :) ). ఈ వారం శ్రియ, వచ్చే వారం ఇంకొకరు, పై వారం వేరొకరు ఇలా కొన్నాళ్ళు సాగుతుందేమో అనిపిస్తోంది నాకు.. ఈ లోగా, ఇక్కడ టూముచ్ లాగుడు అయిపోయి, చంద్రబోస్, అశోక్ తేజ గార్లకి పాటలు రాసే తీరిక, ఓపిక నశించి ఏమి అనర్ధాలు వస్తాయో అని ఇంకో భయం.


ఈ ప్రోగ్రాం లో ఉన్న challengers లో పిల్లలకి ఎంత బోర్ కొట్టిందో ఈ క్రింద వీడియో చూస్తే మీకే తెలుస్తుంది (మనో మాట్లాడుతుంటే, అతని ఎడమ చేతి వెనకాల అలేఖ్య చేస్తున్న పని, ఈ ప్రోగ్రాం ఎప్పుడు అవుతుందిరా బాబూ అనుకుంటూ సుమశ్రీ తలమీద సుగంధిని వాయిద్యం కూడా చూడండి). మన సొంత ఇల్లు కాబట్టి గోడ గోకేసి మన చికాకుని దాని మీద చూపించలేము కానీ, ఈ ప్రోగ్రాం తొందరగా ఒక కొలిక్కి వస్తే సంతోషించే వాళ్ళలో నేను మొదటి వాడిని.

video

Thursday, July 30, 2009

కంప్యూటర్ లో తెలుగు వ్రాయడం (Telugu in your computer)

ఇంటర్నెట్ లో తెలుగు లో వ్రాయడం ఈ మధ్య సులభం కావడం చాలా మంది తెలుగు తెలిసిన వాళ్ళకి తెలుగులో వ్రాయాలనే ఉత్సాహం కలిగిస్తోంది - ఇది శుభ పరిణామం. మా బ్లాగ్ చూసో, మేము తెలుగు లో పంపించే వేగులు (ఈమైల్స్) చూసో చాలా మంది ప్రయత్నిద్దామని అడుగుతూ ఉంటారు. ఒక్కొక్కరికీ ఒకోవిధంగా ఈమెయిలు లో వివరించే కంటే, ఒక చోట ఉంటే అందరికీ బాగుంటుంది అని ఈ ప్రయత్నం. ఇంటర్నెట్ లో ఈ సమాచారం అంతా ఉన్నా, కొన్ని సార్లు ఎక్కువ సమాచారం కూడా మనల్ని భయపెడుతుంది - ప్రయత్నించడం నుండి దూరం గా ఉంచుతుంది. అందుకని, సింపుల్ గా, తెలుగు లో ఈమెయిలు/చాట్ వ్రాయడం, అంతగా కావాలంటే వర్డ్ డాకుమేంట్ లో తెలుగు లో సేవ్ చేసుకోవడం ఎలా అనే విషయాల మీద ఇక్కడ దృష్టి కేంద్రీకరించాను.

ట్రాన్స్లిటరేషన్ ఉపకరణాలు:

ఇవి మీరు ఇంగ్లీష్ లో టైపు చేస్తూ పోతూ ఉంటే, తెలుగు లోకి మారుస్తాయి. అంటే, "telugu" అని టైపు చేసి స్పేస్ కొట్టగానే "తెలుగు" గా మారుస్తాయి.
1. గూగుల్ ఇండిక్ ట్రాన్స్లిటరేషన్: http://www.google.com/transliterate/indic/telugu
2. క్విల్‌ప్యాడ్: http://www.quillpad.com/telugu/editor.html
3. లేఖిని http://lekhini.org

వీటిలో మీరు కావాల్సిన తెలుగు టైపు చేసుకొని కంట్రోల్+సీ, కంట్రోల్+వీ ద్వారా ఎక్కడైనా పేస్టు చెయ్యవచ్చు. (ఇప్పుడు ఇంటర్నెట్ లో అన్ని బ్రౌజరు లు యూనికోడ్ ను అర్ధం చేసుకుంటున్నాయి - అందుకని తెలుగు తెలుగు లాగే కనిపిస్తుంది).

గూగుల్ మరియు క్విల్‌ప్యాడ్ వారి ఉపకరణంతో, మీరు ప్రాధమిక జ్ఞానం ఉన్నా సరే (అంటే, మీరు "అంటే" అని టైపు చెయ్యాలి అనుకోండి - గూగుల్/క్విల్‌ప్యాడ్ లో ఐతే "ante" అని చేస్తే సరిపోతుంది - లేఖిని లో "anTE" అని వ్రాయాల్సి వస్తుంది - ప్రయత్నిస్తే తేడా మీకు తెలుస్తుంది), తెలుగు లో సులువు గా టైపు చేయవచ్చు. ఐతే, గూగుల్/క్విల్‌ప్యాడ్ కి ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ తప్పనిసరి - మీరు టైపు చేసిన ప్రతీ సారి, అది సర్వర్ కి అనుసంధానమై, ఇంతకూ ముందు ఈ అక్షరాల కంబినషన్ తో ఏ తెలుగు పదం వచ్చిందో, దానిని తెచ్చుకుంటుంది - ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ లాగా అన్నమాట. మళ్ళీ వీటి రెండింటిలో కొన్ని చిన్న చిన్న తేడాలు ఉన్నాయి. క్విల్‌ప్యాడ్ తో ఫార్‌మ్యాటింగ్ కూడా ఎడిటర్ లో నే చేసేయ్యచ్చు. గూగ్లె ఐతే వేరే వర్డ్ ప్రోసెసింగ్ అప్లికేషన్ (వర్డ్ (మైక్రోసాఫ్ట్ లేదా ఓపెన్ ఆఫీస్), లేదా, తెలుగు అర్ధం చేసుకొనే ఏదైన పరికరం) వాడాల్సి ఉంటుంది. ఏది వాడడం అనేది ఎవరి ప్రాధాన్యత ని బట్టి వారు నిర్ణయించుకోవచ్చు.

లేఖిని ఉపకరణాన్ని offline కూడా వాడుకోవచ్చు. లేఖిని.ఆర్గ్ కి వెళ్ళిన తరవాత, ఫైల్/సేవ్ఆస్ మెనూ ని ఉపయోగించి, దానిని మీ కంప్యూటర్ మీదకి సేవ్ చేసుకుని offline లో వాడుకోవచ్చు.

యాహూ మెయిల్ లో తెలుగు:

పైన చెప్పినట్టు గూగుల్ ఇండిక్ ట్రాన్స్లిటరేషన్ లేదా, లేఖిని వాడి, తెలుగు టైపు చేయడం, కాపీ పేస్టు చేసుకోవడం.

జిమెయిల్ లో తెలుగు:


జిమెయిల్ లో ఇప్పుడు చాలా భారతీయ భాషలని అనుసంధానం చేసారు. అందువల్ల మీరు కాపీ పేస్టు బాధ లేకుండా, డైరెక్ట్ గా మెయిల్ విండో లోనే, తెలుగు లో టైపు చెయ్యవచ్చు. దానికి ముందు మీరు మీ జిమెయిల్ ఎకౌంటు లో తెలుగు ని ఎనేబుల్ చేసుకోవాలి. దానికోసం, ముందు "సెట్టింగ్స్" లింక్ నొక్కండి.

"జనరల్" టాబ్ లో, "ఎనేబుల్ ట్రాన్స్లిటరేషన్" అనే చెక్ బాక్స్ ని చెక్ చెయ్యండి. తరవాత, దాని కింద, "డిఫాల్ట్ ట్రాన్స్లిటరేషన్ లాంగ్వేజ్" అన్న చోట, తెలుగు ని ఎంచుకోండి. కింద కి స్క్రోల్ చేసి, "సేవ్ చేన్జస్" బటన్ ఒత్తండి.

ఇప్పుడు మీరు "కంపోసే మెయిల్" చేస్తున్నప్పుడు పైన "అ" అనే అక్షరం కనిపిస్తుంది. దానిని క్లిక్ చేస్తే ట్రాన్స్లిటరేషన్ పని చెయ్యడం మొదలు పెడుతుంది. ప్రయత్నించండి.. చాలా సులువు. (ఈ ఆదేశాలు ఇక్కడ కూడా లభ్యం: http://mail.google.com/support/bin/answer.py?hl=en&answer=139576).

జీచాట్ లో (ఆ మాటకొస్తే ఏ వెబ్ సైట్ లోనైనా, ఏ టెక్స్ట్ బాక్స్ లోనైనా) తెలుగు:


గూగుల్ వాళ్ళు ట్రాన్స్లిటరేషన్ తో బాటుగా, దానిని ఒక బుక్మార్క్లేట్ గా అందిస్తున్నారు. ఏ బ్రౌజరు లోనైనా సరే, దీనిని ఒక సారి ఇన్స్టాల్ చేసుకుంటే, మీరు ఏ వెబ్ సైట్ కి వెళ్ళినా సరే - అక్కడ ఉన్న ఏదేని టెక్స్ట్ బాక్స్ లో తెలుగు లో టైపు చెయ్యడానికి దానిని ఉపయోగించవచ్చు. మీరు ఏ బ్రౌజరు వాడుతున్నా, ఇక్కడ దానికి సంబంధించిన వివరాలు దొరుకుతాయి: http://t13n.googlecode.com/svn/trunk/blet/docs/help_te.html#Store

వర్డ్ డాకుమేంట్ లో తెలుగు ని దాచుకోవడం:

మీరు విండోస్ విస్టా వాడుతున్నట్లయితే, తెలుగు కి సపోర్ట్ దానితోనే వస్తుంది. మీరు వేరేగా ఏమి చెయ్యక్కర్లేదు. విండోస్ ఎక్స్ పీ లో ఐతే మాత్రం కాంప్లెక్స్ స్క్రిప్ట్ లని ఎనేబుల్ చేసుకోవాలి. అది ఎలా చెయ్యాలో ఇక్కడ చాలా వివరం గా ఉంది: http://employees.org/~praveeng/files/telugudisplay/TeluguEnableScreenShots.htm

తెలుగు చదవగలిగిన వాళ్ళు అందరికీ తెలుగు లోనే ఈమెయిలు పంపించండి. అన్నట్టు, లేఖిని లో ఇంకో ఉపకరణం కూడా ఉంది. నిఖిలే (లేఖిని ని తిరగేసి :) ). అంటే, అది ఏమి చెయ్యబోతోందో తెలిసింది కదా? ఉదాహరణకి, మీరు ఎవరికైనా తెలుగు లో ఈమెయిలు పంపించారు అనుకోండి, వాళ్ళకి తెలుగు తెలుసు, కాని, చదవడం రాదు. అంటే, వాళ్ళకి "elaa unnaavu" అంటే అర్ధం అవుతుంది కాని, "ఎలా ఉన్నావు" అంటే క్వశ్చన్ మార్క్ ముఖం వేయచ్చు. అటువంటి వాళ్ళు, మీరు పంపించిన తెలుగు సందేశాన్ని నిఖిలే కి అందిస్తే, అది దానిని ఇంగ్లీష్ లో కి మార్చి పెడుతుంది. నాకు ఐతే, ఈ ఉపకరణం చాలా బాగా నచ్చింది. ప్రయత్నించి చూడండి: http://lekhini.org/nikhile.html

ఈ పైన ఇచ్చిన లింకులు ఏవైనా విరిగిపోయినా, ఏమైనా మీకు అర్ధం కాకపోయినా, తప్పక కామెంట్ పోస్ట్ చెయ్యండి - మీ సందేహాలు తీర్చడానికి శాయశక్తులా ప్రయత్నిస్తాను.